TÜRKİYE GÜREŞ FEDERASYONU
EĞİTİM VE BİLİM KURULU
PROJE
İLKÖĞRETİM OKULLARINDA
GÜREŞ DERSİ EĞİTİMİ ve ÖĞRETİMİ
( 7 YAŞ GÜREŞE BAŞLAMA )
HAZIRLAYANLAR
Doç. Dr. OSMAN İMAMOĞLU
( Proje Sorumlusu )
Yrd. Doç.Dr. RAMAZAN SAVRANBAŞI
Dr. ŞEVKİ KOLUKISA
Öğrt. Gör. SEBAHATTİN KASAP
Öğrt.Gör. MEHMET ÖZDEMİR
BÜYÜK ANADOLU OTELİ
ANKARA
Giriş:
Güreş Dünya tarihinde Türklerin en çok madalya aldığı bir spor dalıdır.Türk güreşi ülkemize 27 Olimpiyat,37 Dünya ve 50 Avrupa şampiyonluğu kazandırmıştır. Bir zamanlar dünya arenalarında Türkün yenilmezliği konuşuluyordu.Hatta Türklerin karşısına çıkmak talihsizlik olarak nitelendiriliyordu. Türk ismi ile güreş kelimesi adeta özdeşleşmişti. “Türk gibi kuvvetli,siyah saçlı kuvvet ilahları, Bir Türk’ten kuvvetli kimdir? İki Türk” gibi atasözleri bu başarının ürünü idi. Bu nedenle Türkiye için güreşte başarılı olmak kaçınılmaz bir sonuçtur. 1936 Berlin olimpiyatları ile başlayan başarı grafiğimiz 1970’li yıllarda çöküşe geçmiştir. 1987 yılında başlatılan karakucak projesi ve güreş eğitim merkezleri öncülüğünde biraz kıpırdanma olmuştur. Ülkemizde sanayileşme ile birlikte sosyo-ekonomik,sosyo-kültürel,iç göç, iletişim teknolojisi gibi değişimler yaşanmıştır. Bir çok sosyal kurum gibi Türk güreşi de bu değişimden etkilenmiştir. Özellikle güreşin kaynağı yer değiştirmiştir. Güreşin kaynağı artık zeki ve yetenekli çocukların okuduğu ilköğretim okulları olmalıdır. Özellikle yatılı bölge ilköğretim okulları. Günümüz şampiyon güreşçilerin geçmişini incelediğimizde çocuğun güreşe erken yaşta başlayarak pedagojik bir eğitim ve antrenman sürecinden geçtiğini görürüz.Bu nedenle güreşte başarılı olmak için ilköğretim okullarına güreşi bilimsel olarak sokabilmek durumundayız. Güreş eğitim kurumlarına giremezse bireysel uygulanmalarımız bilimsel metotlar karşısında başarılı olamayacaktır. Karakucak projesi olarak başlayan güreş eğitim merkezlerine öğrenci seçimi Milli Eğitim Bakanlığı ile Türk güreş federasyonunun ortaklaşa yaptığı başarılı bir organizasyondur. Yetenekli çocukların seçilerek organize bir program ile okul- spor olgusunun sağlıklı bir şekilde yürütülerek Türk güreşine madalya olarak yansıyabildiği görülmüştür. Erken yaşta yetenekli çocukların seçimi ve onların Milli eğitim amaç ve ilkeleri içerisinde hem eğitilmeleri hem de şampiyon güreşçiler doğması arzulanan bir durumdur. Bu amaçla Türk Güreş Federasyonu; erken yaşta güreşe başlama, güreşte yetenek seçimi, okul- güreş eğitimi ve organizasyonu konularındaki 12 yıllık deneyimden hareketle güreşi ilköğretimin ilk basamağından başlatarak, Ata sporumuzda sürekli başarıyı teminat altına almayı hedeflemektedir. Ayrıca güreşin büyük kitlelere yayılması ve ülkemizin moral değerinin yükseltilmesi de amaçlanmaktadır.
Güreş insanın tüm özelliklerini geliştirmesini zorunlu kılan bir spor dalıdır. Yıllarca Dünya ve 3 kez Olimpiyat şampiyonu olan büyük güreşçi Medvet’e güreş size ne kazandırdı şeklinde bir soru sorulduğunda “Bana ait olan her şeyi” şeklinde cevapla güreşin bireye kazandırdığını özetlemiş oldu.Uzmanlar diğer spor branşlarına nazaran güreşin gençlerin motor kapasitelerinin geliştirilmesinde çok daha etkili olduğunu ispatlamıştır. Plato gibi filozofların, Atatürk, Abraham, Lincoln gibi devlet adamlarının, Lav Tolstoy, Pushkin, Albert Dürer gibi yazar ve ressamların güreşe olan tutkuları tesadüf değildir. Güreş sadece hız, kuvvet ,esneklik, dayanıklılık gibi fizik özellikleri mükemmelleştirmekle kalmayıp, cesaret, alçak gönüllülük, kendine güven gibi özellikleri de geliştirir. Diğer spor dallarında vücut yapısı sporcuların başarısını sınırlayan faktördür. Fakat ideal spor olan güreşte bu değişiktir. Zeki bir güreşçi eğer kısa boyluysa bu özelliğini, eğer uzun boyluysa bu özelliğini avantaj olarak kullanabilir. Aslında güreşçi zeka ve yaratıcı gücü ile tüm özelliklerini avantaj olarak kullanabilir. İnsanın yaratma gücüne böylesine açık başka bir spor yoktur. Bir İtalyan atasözü sanki güreş antrenmanını tanımlamaktadır “Antrenman bir çok ilacın yerini tutabilir, ancak antrenmanın yerini tutacak hiçbir ilaç yoktur”.
Güreş insanlara birçok özellikler hatta diğer sporlardan daha fazla şeyler kazandıracaktır. Bunun için disiplinli bir çalışma, düzenli antrenmanları takip etmek ve teknikleri dikkatle izlemek gerekmektedir. Güreşte “Kazanmak isteyen her şeyden önce kendini yenmelidir” temel prensiptir.
TÜRKİYEDE İLKÖĞRETİMDE BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÇALIŞMALARININ MEVCUT DURUMU
T.C Milli Eğitim Bakanlığı 2001-2002 Öğretim yılı İlköğretim Kurumları-Ortaöğretim kurumları spor yarışmaları programında Kategoriler ve Doğum tarihleri:
a) Küçükler kategorisi:İlköğretim okullarının 1991-1992-1993-1994-1995 doğumlu öğrencileri (Daha büyük ve daha küçük doğumlular yarışmayacak).
b) Yıldızlar kategorisi: İlköğretim okullarının 1987-1988-1989-1990 doğumlu öğrencileri (Daha büyük ve daha küçük doğumlular yarışmayacak).
c) Gençler kategorisi: Ortaöğretim okullarının hazırlık ve 1.,2.,3.,4. sınıfları).1984-1985-1986-1987doğumlular.
T.C Milli Eğitim Temel Kanunu gereğince ilköğretim okullarında( 8 yıllık) beden eğitimi ders programı ile egzersiz çalışma programı planı:
İlköğretim süresi 2 kademe ( 1-5 sınıf ve 6-8 sınıf ) 3 devre olarak planlanmıştır.
I. devre ( 1-2-3 sınıf ) beden eğitimi içeriği :
a- Çocuğun günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu temel hareketleri ( yürüme koşma, çökme,kalkma, eğilme gibi) düzenli bir şekilde verme
b- Vücuda esneklik ve rahatlık sağlayacak jimnastik hareketlerini verme
c- Eğitsel oyunların verilmesi
d- Temizlik öğütleri ve su kullanma alıştırmaları
II. Devre içeriği ( 4-5 sınıf ):
a- Eğitsel kolay alan oyunları
b-Bazı spor branşlarının ( Atletizm,basketbol, Hentbol,Masa tenisi, Voleybol ve 8 yıllık eğitim uygulaması ile Futbol eklendi ) temel hareketlerinin öğretimi ve eğitimi
c- İlk yardım uygulamaları ve sağlık bilgisi verilmesi
d- Halk oyunları ve mahalli oyunların verilmesi
e- İzcilik çalışmaları
Not : İlköğretimin ilk kademesinde (1-5 sınıflarda ) bu branşların spor karşılaşmaları ilkokullar arası bölgeler, gruplar ve Türkiye şampiyonaları şeklinde yapılmaktadır.
III.Devre içeriği ( 6-8 sınıf):
a-Jimnastik temel çalışmaları
b-Atletizm ve koşu çalışmaları
c- Kuvvet ve temel kondisyon çalışmaları
d- İlkokullarda temel eğitimi yapılan sporların ve bunlara ek olarak güreş,judo,yüzme sporlarının temel hareketlerinin eğitimi ve öğretimi
e-Halk oyunları ve folklor çalışmaları
f- Sağlık bilgisi, ilk yardım uygulamaları ve yaralı taşıma ve kurtarma çalışmaları
g- İzcilik çalışmaları
Not : Bu dönemde eğitimi ve öğretimi yapılan sporlar ile halk oyunları yarışmaları okullar arası bilge içi, gruplar ve Türkiye şampiyonası şeklinde organize edilmektedir.
Egzersiz Çalışmaları : İlköğretimde beden eğitimi derslerine bağlı kalarak ders dışı haftada 6 saat egzersiz çalışması adı altında spor çalışmaları beden eğitimi öğretmenleri tarafından verilmektedir.
Türkiye’de İlköğretim Okullarında güreşe başlama yaşı ve güreş faaliyetleri:
Güreşte aşağıdaki tablodaki yaş grupları geçerlidir. Hem serbest hemse grekoromen güreşi yapılmaktadır.
Tablo 1:Güreş branşı için 2001-2002 Öğretim Yılı okul spor faaliyetlerinin kategori ve yaş durumu
|
Branş |
Küçükler |
Yıldızlar |
Gençler |
Açıklamalar |
|
Güreş |
13-14 yaş: 1988-1989 |
15-16 yaş: 1986-1987 |
17-18 yaş: 1984-1985 |
Yaş terfisi yoktur |
Ünite faaliyetleri:
Amaç olarak birincisi “güreşle ilgili yarışma ve oyun kuralları bilgisi” belirtilmektedir.
Davranışlar:
1.Güreşi tanımlama
2.Yarışma kilolarını söyleme
3.Güreş kıyafetlerini söyleme
4.Güreş çeşitleri adlarını söyleme
İkinci amaç olarak “Güreş ile ilgili temel beceriler edinebilme” verilmiştir.
Davranışlar:
1.Alçak-Orta-Yüksek duruşları yapma
2.Temel duruşları yapma
3.Tek dalma
4.Çift dalma
5.İçten ve dıştan dalma
Üçüncü amaç olarak “Güreşle ilgili koordinasyonu geliştirme” verilmiştir.
Davranışlar:
1.Eşleyerek oyun formu içinde:Tek ve çift dalma ve savunmasını uygulama
2. Eşleyerek oyun formu içinde:İçten ve dıştan dalma ve savunmasını uygulama
3. Eşleyerek oyun formu içinde:Koltuk altından arkaya geçişi uygulama
Dördüncü olarak “Güreş yapmaya istekli olabilme” verilmiştir:
Davranışlar:
1.Güreşe hazırlayıcı oyunlar oynama
2.Kol,bacak ve gövde bölümlerinin tutarak çeşitli şekillerde çekişme,itişme ve eşi kaldırma
Beşinci olarak “Güreşirken dostça oynama,kazananı kutlama,kaybetmeyi kabullenme” belirtilmiştir.
Davranışlar:
1.Kazanmak için kural dışı yollara baş vurmama
2.Yarışmalarda kaybettiğinde ileride başarılı olabilmek için daha çok çalışmaya istekli olma
3.Yarışmalarda başarının sevincini,kaybetmenin üzüntüsünü arkadaşlarıyla paylaşma
4.Yarışmalarda rakiplerine saygılı olma.
5.Yöneticilerin ikazlarına ve hakem kararlarına saygılı olma.
6.Başarılı olduğunda aşırı öğünmeme
ÇOCUKLARIN SPORA ERKEN YÖNELMESİNDE GÜNÜMÜZ EĞİLİMLERİ:
Çağımızda çocuklar bir önceki nesil çocuklarına göre hem daha uzun ve ağır hem de onlara göre daha erken gelişim göstermektedirler. Fakat bu bütün dünya çocuklarında görülmüyor. Bu durum gelişmiş ülkelerdeki çocuklarda bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülke çocukları böyle bir şeye eğilim göstermedikleri gibi bazı durumlarda yapılarında düşüş göstermişlerdir. Bunun için sayısız sebep olabilir. Fakat bu büyük ölçüde nesilden nesile gelişmeyen beslenme alışkanlıklarının hayat standartlarına getirdiği küçük gelişmelerin yansımasıdır. Bu değişiklerin doğuşta oldukça az fakat ergenlik çağı öncesi dönemden oldukça artış gösterdiği belirtiliyor. En büyük boy ve ağırlık farklılıkları 11 ile 15 yaş arası tespit edilmiş ve bu gelişmiş ülkelerde bütün sosyoekonomik sınıf ve ırklarda net bir şekilde görülmektedir. Günümüzde çocuklar 100 yıl önce geliştiklerinden daha hızlı gelişiyorlar. Ergenliğe erme yaşı örneğin, Avrupa milletlerinde hesaplanmış 15,5-17,4 yaş oranından 12,5-14 yaş oranına düşmüştür. Günümüzde erkeklerin gelişim eğilimi şüphesiz varolsa da onların gelişim eğilimi bilgileri belirsizdir. Erkeklerin günümüzde ses değişimin başlangıç yaş averajı ( 13 yaş civarı ) 100 yılı aşan bir dönem öncesi erkeklerin ses değişikliğini başlama yaş averajından ( 18 yaş civarı ) oldukça düşük olduğu not edilebilir. Geçmiş 20 yıl içerisinde boy, ağırlık ve gelişimde çok küçük çapta gelişimler olmuştur. Bu muhtemel gelişimi engelleyici sebeplerin ayırt edilmiş olması ve düzenli beslenme ile sağlık faktörlerinin doruk noktasına ulaştırılmış olmasındandır.
Çocuk Yaşta Güreşe Başlamak İçin Nedenler:
Eğitim bakımından olduğu kadar, spora ait (Burada güreşe ait) verimin niteliği ve düzeyi bakımından da antrenmana erken yaşta başlama nedenleri için gerekçeler:
1-Çocuk da güreş için gerekli olan öğrenme ve verim motivasyonu geliştirilmezse, üst düzeyde güç geliştirmeye uygun yaşlara gelindiğinde kişi kendini güreşe adaması söz konusu olamaz.
2-Güreşteki temel teknikler yanlış ve kontrolsüz olarak öğrenilirse, yanlış hareket biçimleri ortaya çıkar,buda güreşçiyi strese skor, güreşçi özgüvenini kaybeder. Daha sonra bu yanlışları düzetmekse çok zor olur.
3-Spor veya özelde güreş çocuğun büyümesinde, olgunlaşmasında bilişsel gelişiminde ve sosyalleşmesinde önemli rol oynayacağı için onun hayatına erken yaşlarda kademeli olarak girmelidir.
4- Üst düzeyde verimlilik yaşının ulusal ve uluslararası organizasyonlarda erken yaşlara kaydırılması.5- Bir çok ülkede çocuklar için de turnuvaların düzenlenmesi, bu yarışmalara hazırlıklı gidilmesi isteği.
6- Küçük yaşta belli bir spora yönelme ve bu spor dalında üstün başarılar sergilemesi konusunda çocuğun yakın çevresinin isteği: ( çoğu kez kendileri için prestij sağlaması amacıyla)
7- Hırslı ana-babaların kendi başarı duygularını tatmin etmek için çocuklarını yıldız sporcu olmaya zorlamaları.
Bu gün ulusal ve uluslar arası düzeyde başarıya ulaşmada güreşçiler için gerekli özellikler:Yaptığı güreş çeşidi için fizyolojik ve psikolojik özellikleri uygun olmak
Güreş dalı için eksiksiz bir fiziğe uygun kas tipine sahip olmak.
Gerekli psikolojik ve moral özelliğine sahip olmak
Güreşçi mümkün olan en küçük yaşta ve ön görülen yaş da başlamak.
Güreşin teknik ve taktiğine iyice sahip olmak.
Uzun yıllar sistemli planlı ve usanmadan hazırlıklarını eksiksiz olarak yapmak. Ortaya çıkabilecek eksiklikleri gidermek.
Uzun yıllar güreş için gerekli müsabaka deneyimi almak
Haftada sayıca çok yani daha sık antrenman yapmak. Güreşin gerektirdiği antrenmanı yapmak.
GÜREŞE BAŞLAMA YAŞI NEDEN 7 YAŞ OLMALIDIR?
1- Sürat, çeviklik,hareket genişliği ve beceri gibi motorik özellikler 7 yaş civarı daha çok gelişir:
Kaynaklara göre,12 yaşına kadar motorsal özellikler ve koordinatif yeteneklerin %90 nın, bu yaştan sonraki çalışmalarda ancak %10 un tamamlandığı ileri sürülmektedir. Ülkemiz iklim kuşağına göre, Avrupa ülkelerine göre daha sıcak olması nedeniyle çocukların organik yapısı daha erken gelişmektedir. Bu yüzden ülkemizde çocuğun 7-8 yaşlarında güreşte temel eğitim çalışmalarına başlanılmasını sakıncalı olacağı söylenemez. Sürat:Hem kızlarda hem de erkeklerde çocukluk döneminde sürat gelişimi hızlıdır. Bu dönemden sonraki dönemlerde süratin gelişmesini sağlayacak etkinliklere beden eğitimi veya spor programlarında yer verilmelidir. Güreşte sürat önemli bir etkendir. Süratin çocuklardaki durumuna baktığımızda erken yaşlarda güreşe başlamanın ne denli gerekli olduğu görülür.
Tablo 2:Çocuklarda Motorik Gelişimin En Üst Seviyede Olduğu Devreler
|
Fizyo-motorik Değerler |
Yaşlar |
|
Kuvvet a- Temel kuvvet 16-23 yaş b- Çabuk kuvvet 14- 16 yaş c- Kuvvette dayanıklılık 16- sonrası Hareket genişliği (esneklik ) 7-12 yaş (ilk okul devresi ) (max.8-9 yaş) Sürat 6- 13 yaş ( max. 9 yaş) Beceri 6-16 yaş Teknik öğrertimi ve eğitimi a- Kavrama aşaması 6- 9 yaş b-Düzenleme aşaması 10-12 yaş c- Otomatikleşme aşaması 13-17 yaş Denge Yaşla birlikte doğrusal olarak gelişir |
|
Okul öncesi çağda sürat gelişimi:Bu çağda hareketler yavaş gerçekleşir ve kaba beceri özellikleri taşır. Fakat 5-7 yaşları arasında genel hareket süratinde bir iyileşme görülür. Bu gelişme uygun alıştırmalarla özellikle koşu alıştırmaları ile belirgin şekilde ortaya çıkar.Bu çağın sonuna doğru reaksiyon sürati de gelişmeye başlar.
Okul çocuğu çağında sürat gelişimi:Araştırmalara göre hareket süratinin gelişimi birinci okul çocuğu döneminde yani 6-9 yaşlar arasında en büyük ilerlemeyi kaydeder.12 yaşındaki çocuklarda en yüksek değerine ulaşır.Güreşte oyunların yapılması ve savunma oyunlarında vücudun hareket genişliği ve esnekliği çok önemlidir.
Okul öncesi çağda ve okul çağında hareket genişliğinin gelişimi:Küçük çocuklarda kas-iskelet sistemi henüz yeterince kuvvetlenmediği için esneklik oranı yüksektir. 5-6 yaşlarında hareket genişliği için özel bir program uygulamaya gerek yoktur. Omurgaların hareket genişliği 8-9 yaşlarında en yüksek düzeyde bulunur.Yine omuz çemberinin hareket genişliği de en yüksek düzeydedir. Güreşte omurga ve omuz hareketlerinin önemi dikkate alındığında bu yaşlarda temel tekniklerin ağırlık yüklemeden öğrenilmesi gereklidir. Araştırmalarda esneklik değerlerinin erkeklerde 10 yaş civarında, kızlarda ise 12 yaş civarında azalmaya başladığı ortaya konmuştur.
Esneklik:Esneklik, yaşla birlikte azalma gösterir. Buxton, Kircher, Glinessve phillips’e göre 10-12 yaşları arasında en düşük esneklik değerine ulaşılır. Bu yaştan sonra genç yetişkinliğe doğru esneklik artar gibi görünür; ancak, ilk çocukluk dönemindeki değerler elde edilemez. Dinamik esneklik çocukluktan sonra yaşla birlikte azalma gösterir. Clarke yaptığı araştırmada esneklik değerlerinin erkeklerde 10 yaş civarında, kızlarda ise 12 yaş civarında azalmaya başladığını ortaya koymuştur.
Denge :Denge yeteneği yaşla birlikte gelişmektedir. Denge yapılan spor branşına özeldir. Denge yeteneklerinin gelişiminde alıştırmanın önemli rolü vardır. Yaş grubuna veya çocuğun bulunduğu motor gelişim evresine göre değişik etkinlikler kullanılmalıdır.
Çeviklik: Çeviklik 12 yaşına kadar yani ergenlik dönemine kadar hızla gelişir. Bu dönemden 3 yıl sonra çeviklik performansı azalır. Kısaca, çeviklik yaşla birlikte artmakla beraber, etkinliklerin ve pratiğin etkisi de yadsınamaz. Oyun, yarış gibi etkinlikler çevikliğin gelişmesinde önemli rol oynar.
Tablo 3 : Hareket özelliklerin gelişimindeki duyarlı dönemler.
|
Cinsiyet |
Özellikler/ Yaşlar(yıl) |
4 |
5 |
6 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
|||||
|
Erkekler |
1.Sürat |
Y |
|
O |
O |
|
Y |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
2.Kas kuvveti |
|
D |
Y |
Y |
O |
|
|
|
Y |
Y |
|
|
|
||||||
|
3.Çabuk kuvvet |
Y |
|
|
Y |
|
|
Y |
|
D |
Y |
|
|
|
||||||
|
4.Dayanıklılık |
O |
|
D |
|
|
|
|
|
D |
Y |
Y |
O |
|
||||||
|
5.Hareket genişliği |
Y |
|
O |
Y |
O |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
Bayanlar |
1.Sürat |
Y |
|
D |
|
|
Y |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
2.Kas kuvveti |
Y |
|
O |
D |
Y |
|
D |
O |
|
|
|
|
|
||||||
|
3.Çabuk kuvvet |
Y |
|
O |
O |
Y |
D |
D |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
4.Dayanıklılık |
O |
|
D |
|
|
|
|
|
Y |
D |
|
O |
D |
||||||
|
5.Hareket genişliği |
Y |
|
O |
|
O |
D |
|
O |
Y |
|
|
|
|
||||||
Y:yüksek, O:orta, D:düşük
Tablo 3’de gösterilen motorik özelliklere ait verilerde ortaya koymaktadır ki, sürat ta maksimum artış 4 ve 10 yaşlarda,erkeklerde bir miktarda da 8. ve 6. yaşlarda görülmektedir. Çabuk kuvvet yeteneği,büyük ölçüde kas kuvveti gelişimiyle aynı dinamiği göstermektedir. Kızlarda çabuk kuvvet yeteneğinin artış devreleri daha erken yaşlarda bitmektedir(10-11 yaşlarında). Dayanıklılık açısından ise; en hassas yaş gurupları her iki cinsiyet içinde 4. yaştan ve 13. yaştan sonraya rastlar. Daha açıkçası dayanıklılık için en önemli yaş dönemleri,erkeklerde 14-15 yaşları,kızlarda ise 13. yaşlarıdır.
2- Çocuk gelişimini açıklayan dönemlerden somut işlemler dönemi başlangıcı 7 yaş kabul edilmektedir:
Bütün kuramcılar gelişimi farklı açıdan bakmış ve dönemlere ayırmıştır. Spor acısından bu kuramlardan en geçerlisi Jean Piaget sınıflaması kabul edilebilir. Jean Piaget çocuk gelişim dönemlerini çocuğun düşünce süreçleri üzerinde durmuş ve çocuğun davranışlarını gözleyerek bilişsel fonksiyonlarını ipucu olarak almıştır. Piaget kuramı çocukların bilişsel gelişimi ve onların fiziksel dünyanın işleyişini anlamaları ile ilgilidir. Piaget’ e göre çocuk gelişim dönemleri şu şekildedir ;
a- Duyu motor dönem ( 0-2 yaş )
b- İşlem öncesi dönemi ( 2- 7 yaş )
c- Somut işlemler dönemi ( 7- 11 yaş )
d- Soyut işlemler dönemi (12 yaş ve yukarı )
Görüldüğü gibi somut işlemler dönemi 7 yaşında başlamaktadır. O halde güreşe 7 yaşında başlanabilir.3- İleri çocukluk dönemi veya sporla ilişkili hareketler dönemi başlangıcı 7 yaş kabul edilmiştir:
İnsanın hareket gelişimi, doğumdan önce başlar ve doğum sonrası değişik dönemlerde de farklı nitelik ve nicelikte gelişim gösterir. Aşağıda yaygın olarak kabul gören bir sınıflama modeli verilmiştir :
Tablo 4: Çocuklarda hareketsel ( Motorik ) gelişim dönemleri
|
Kategori |
Dönem |
Yapılan hareketler |
|
Doğum öncesi-1 yaş |
Bebeklik Dönemi |
Refleks hareketler |
|
0- 2 yaş |
Bebeklik Dönemi |
İlkel hareketler |
|
2- 6 yaş |
İlk Çocukluk Dönemi |
Temel Hareketler |
|
7- 12 yaş |
İleri Çocukluk Dönemi |
Sporla ilişkili hareketler |
Sporla ilişkili hareketler dönemi 7 yaşında başladığı görülüyor. Güreşin basit gösterimi bu yaşlarda başlayabilir.
4- En ağır hareket seyri için 7-9 yaşlarındaki çocuklar en iyi motorik düşünceye sahiptir:
Çocukluk Dönemi Gelişimi Sınıflaması:
1- Erken çocukluk dönemi( 2 ile 6 yaş arası)
2- İlerleyen çocukluk dönemi( 6 ile 12 yaş arası )
İlerleyen Çocukluk Dönemi ( 6 İle 12 Yaş Arası ):
Çocukluk döneminin 6 dan 11 yaşına kadar olan dönemi, yavaş fakat düzenli boy, ağırlık artışı ve motor ile algılama sistemlerinin organizasyonunda ilerleme olarak karakterize edilmektedir. Bu yıllarda vücut yapısındaki değişiklikler çok azdır. Çocukluk dönemi her şeyden önce, kızların 11 yaş civarında-erkeklerin ise 13 yaş civarında girdikleri ergenlik çağı öncesi, kişisel uzama ve dolgunlaşmadır. Bu yıllar yavaş, düzenli bir gelişmeyle karakterize edilmesine rağmen çocuk oyun ve spor performanslarında sürekli ilerleme gösteren gelişme seviyelerinde olan fonksiyonları ve öğrenmeyi çok hızlı bir şekilde kazanır. Yavaş uzama ve ağırlık gelişimine sahip olan bu dönem çocuğa, kendi vücudunu tanıması için zaman tanır ve çocukluk yıllarında koordinasyon ve motor kontrolünde görülen dramatik gelişmeler için çok önemli bir faktördür. Kemik ve doku gelişimi arasındaki yakın bağ ve boyutlardaki fark, fonksiyon seviyesini arttırmakta önemli rol oynayabilir.Orta çocukluk dönemi yılları boyunca erkek ve kız gelişimi arasındaki farklar çok azdır. Her iki cins gövde gelişiminden ziyade kol ve bacak gelişimine maruz kalır, fakat çocukluk dönemi boyunca erkekler daha uzun kol, ayak ve boya sahiptir. Keza kızlar bu dönemde daha geniş ve dolgun kalçalara sahiptir. Ergenlik dönemi öncesi fizik yapılarının dış görünüşünde hiç denecek kadar farklılık vardır. Bundan dolayı, birçok durumda kız ve erkekler aynı standartları sergilemektedirler.
Kızlar, ergenlik çağına erkeklerden önce girdikleri için boyları erkeklerden uzun olur. Ancak 14 yaş civarındaki erkekler kızlara yetişir ve boyları daha uzun olur. 12 ile 14 yaş arasındaki kızlar ağırlık açısından da daha gelişmiştir. Fakat daha sonraki yıllarda erkekler kızlara yetişir ve geçer. Uzunluk artışına paralellik gösteren ağırlık artışı 6 ay veya buna benzer süreli, düzenli geriden takibi yüzünden büyüme sürecinde olgunlaşma dönemi meydana gelir. Boy artışı, büyüme sürecine bağlı olarak normal ağırlık artışından çok daha önce durur. Kişiyi spor aktivitelerine katılmak üzere hazırlayan kas kitlesi, çocukluk döneminin sonun kadar vücut ağırlığının 1/4 ünü oluşturan düzenli artış gösterir.Çocukluk dönemi boyunca beyin ölçülerinde çok yavaş bir gelişim sürer. Çocukluk döneminin sonuna doğru başın genişleme ve uzamasına rağmen kafatası nerdeyse aynı kalmaktadır.Bu dönemdeki kavrama yeteneği oldukça hız kazanır. Algılama motor aparatlı çocuğun birçok karmaşık ustalık gerektiren hareketini bu dönemin sonuna kadar başarısını sağlayan en önemli dönemlerinden birinde bulunur. Örneğin bir topa vurmak faaliyeti, yaş ve pratiğe bağlı olarak gelişen görsel yeteneğinin gelişimi işle artış gösterir. Çocukta, daha olgun gelişme modelinde maksimum artışı sağlayan anahtar istifade etmektir. Diğer bir deyişle, eğer çocuk gelişimin normal süreci boyunca gelişmiş algılama yeteneklerine sahipse, bunlar geliştirilmeli ve pratik esnasındaki motor yapısı ile tamamen desteklenmelidir. Bu periyot boyunca pratik yapma fırsatı elde edememek ve cesaretsizlik sebebiyle, birçok kişi ustalık gerektiren aktivitelerde gerekli algılama ve motor bilgilerinin kazanılmasında engelle karşılaşacaktır.
5-Çocuklarda antrenmanın etkisi 7-8 yaşlarında bilimsel olarak yapılırsa zararsız kabul edilir:
Araştırmacılar antrenman yapmanın etkisini gelişim faktörü ile ele alarak bunun üzerinde karar vermeleri gerekmektedir. Çünkü 6-12 ve 13-19 yaşları arasındaki düzenli bir yüzme ve koşu programına devam eden çocuklar daha az aktif olan akranlarına göre daha yüksek çalışma kapasitelerine sahip bulunmuşlardır. Yaşlara uymayan bazı özelleştirilmiş programlar çocukları etkileyebilir. Fiziksel aktiviteler organizmada azot tutuluşunu ve protein sentezini artırmakta ve lateral büyümeyi uyarmaktadır. Sınırlı stres kemiklerin büyümesi için faydalıdır. Hareketsizlik kemik büyümesine zararlı sonuç verirken egzersiz kemik genişliğini ve mineralizasyonunu artırır. Spor yapanların boy ve vücut ağırlığı yönünden daha iyi geliştiği görülmüştür. Hareketsizlik kasların protein yapısında bir azalma, kemik de mineralizasyona sebep olur. Egzersiz kas dokunun kanlanmasını artırır,kemiğin enine büyümesin, etkiler ve yoğunluğunu artırır . Sporsal aktiviteler kas büyümesine etkisi hem iskelet kası hem de kardiak kasının kütlesel artışı şeklinde değer bulur. Fiziksel olarak aktif olan çocuklar pasif olan çocuklardan daha az yağlı vücut kütlesine sahip olurlar. Sporcularda olgunlaşma fiziki yönden daha erken olmaktadır. Fakat bunun olumsuz bir yönü yoktur. Ancak unutulmaması gereken konu yüklenmenin içeriği ve dozunun doğru seçilmesidir.
Koordinatif ve teknik-motorik becerilerin ön plana çıktığı sporlarda spor öğretimi ve eğitim okul eğitiminin başladığı devre olan 7-8 yaşlarında başlanır. Bu dönem sevdirme ve kaba olarak öğretim devresi olarak “genel eğitim” ( çok yönlü eğitim )verilir. İlk performans devresi olarak 11- 13 yaşları “gelişim devresi ve ilk performans antrenmanları” , 14- 16 yaşları arası “verim antrenmanları” ve 17 yaşından sonra “üst düzey verim antrenmanı” verilir. Burada dikkat edilecek nokta , 7-8 yaş “genel eğitim” ( çok yönlü eğitim ) devresinde büyükler gibi özellik taşıyan müsabaka periyodu yer almaz. Yıl boyunca 6-9 aylık çok yönlü temel eğitim olarak hareket öğretimi,teknik eğitim ve koordinasyon çalışmaları verilir.
6- Güreşte yüksek başarı yaşının küçülmesi:
Çocukların rekabetçi bir idman ortamına erkenden katılmaları büyük oranda “onları genç yakala” felsefesinin bir etkisidir. Yapılan araştırmalar, yeterli kapasitede bir güreşçinin yetişebilmesi için en az beş yıllık bir hazırlık devresinin zorunlu olduğu ve bu süreyi kısaltmanın mümkün olmayacağını göstermiştir. Bu düzeye ulaşabilen sporcuların uluslar arası müsabakalarda başarılı olabilmeleri ise en az üç yıllık ek bir tecrübe ve eğitimi zorunlu kılar. Görüldüğü gibi uluslar arası maçlarda başarılı olabilecek bir güreşçinin yetişmesi en az sekiz yıllık bir süreci kapsamaktadır. Bu süre diğer branşlarda aynı düzeyde bir sporcunun yetişmesi için gerekli süreden daha uzundur. Çünkü güreş kişinin tüm özelliklerinin geliştirilmesini zorunlu kılar. Sporda başarı, fizikseli teknik ve psikolojik eğitimin bir fonksiyonudur. Güreşte fiziksel, teknik ve psikolojik eğitim, diğer branşlara göre daha kapsamlı olmak zorundadır. Güreş tekniğinin insanlığın varlığından bu yana gelişmekte olduğunu ve tekniklerin birbirleri ile kombine olanaklarının varlığı göz önüne alınırsa teknik eğitimin gerekliliği daha iyi anlaşılabilir. Japonya ve Rusya’da güreş mecburi eğitim dersleri arasında Doğu Almanya’da ise gençliğin fizik eğitimi programında yer almıştır. Her spor dalında eğitim aşamaları belirlenirken, öncelikle spor dalına özgü yüksek başarı yaşının bulunduğu yaş dönemi araştırılır. Daha sonra yaş döneminden 8-10 yıl geriye doğru hesaplanarak eğitim aşamalarına geçilir.Güreşte Hamza Yerlikaya’nın 17 yaşında şampiyon olduğu göz önüne alınırsa 10 yıl geri gittiğimizde 7 yaşında güreşe başlanabilir.
Çocuklarda Antrenman Amaçlarının sırası ve Etkileşimi:
Tablo 5: Eğitim aşaması ile birlikte antrenmanın amaçları
|
Yaşlar |
Aşama |
|
6-9 |
1. Eğitim Aşaması = Temel Eğitim = Çok Yönlü Eğitim |
|
10-13 |
2. Eğitim Aşaması=Spor Türüne = Özgü Gelişim Antrenmanı |
|
14-17 |
3. Eğitim Aşaması= Gelişim Antrenmanı =Kondisyonel Verim Yeteneğini Artırma Ve Performans Eğitimi |
|
18 ve üstü |
Üst Düzey Verim Antrenmanı |
Tablo 6: Hazırlık ve Müsabaka Dönemi Sınıflaması
|
Grup |
Yaş |
Dönem |
|
I. Hazırlık grubu |
7-8-9-10 |
Temel Fiziksel Hazırlık Dönemi |
|
II. Hazırlık grubu |
11 |
|
|
III. Hazırlık grubu |
12 |
|
|
Minikler |
13-14 |
Optimal eğitim dönemi |
|
Yıldızlar |
15-16 |
|
|
Gençler |
17-18 |
İhtisaslaşma dönemi |
|
Ümitler |
19-20 |
Yüksek performans Dönemi |
|
Büyükler |
20 ve üstü |
Başarı dönemi |
6-Spora Yönelik Hareketler Dönemi 7 yaşında başlaması:
Bu dönem 7 yaş ve yukarısını kapsar. İlkokul çocukları yeni beceriler kazanmaktan çok,daha önce kazandıkları temel becerileri daha akıcı ve doğru olarak ortaya koyarlar. Burada spor terimi geniş anlamıyla kullanılmıştır; yani yalnız yarışma değil aynı zamanda rekreasyon, oyun, dans gibi aktiviteleri de kapsayan bir araç olarak benimsenmiştir.Bu dönemdeki gelişim hızı,koordinatif (psikomotor) erginliğe ve duysal etkenlere bağlıdır. Dönem kendi içerisinde üç evreye ayrılır
Bunlar:
Genel Geçiş Evresi:7-8 yaşlarında başlar ve 10 yaşına kadar sürer. Bireyin olgun hareket kalıplarını birleştirerek sporla ilişkili becerilerde kullanmaya başladığı evredir. Kuvvet, dayanıklılık, reaksiyon zamanı,hareket sürati,denge gibi özelliklerin gelişmesiyle performansın artması beklenir. Değişik hızlarda ip atlama,taş sektirme top fırlatma(tenis topu) gibi hareketler bu evrenin tipik geçiş hareketleridir. Hareketler giderek daha karmaşık ve spor türüne özgü seçilmeye başlanabilir. Çocuk tüm spor dallarıyla ilgilenir ve kendini fizyolojik,anatomik ve duygusal yönden sınırlanmış hissetmez. Buna karşın çocuk beceri ve yeterlilik yönünden sınırlıdır. Okul öncesinin son dönemlerinde başlayan bu gelişme sportif eğitim çerçevesinde branşa özel aktivitelerde en düşük zorluk derecesinde hareketlerin eğitimi başlatılabilir.
Özel Hareket Becerileri Evresi: Bu evre ortalama olarak 11-13 yaşları arası çocukları kapsar bu evrede beceri gelişiminde bireysel farklılıklar ve bir branşa yönelme ( isteğe bağlı olarak) ortaya çıkmaya başlar. Yeterlilik düzeyini ve performansını en üst düzeye çıkarma çabasının sonucu stres duygusu, yoğun şekilde yaşanmaya başlar. Bu dönemde herhangi bir yönteme bağlı olamadan yada planlı eğitim olmadan açık beceri formunda çok sayıda ( kapsamlı) alıştırmayla yeni bir çok hareket bir çok hareket öğrenilmiş ve pekiştirilmiş olur. Çocuklar, hareket becerilerini öğrenmeye ve yarışmaya karşı isteklidirler.
Spor Dalına Özgü Hareket Becerileri Evresi (Uzmanlaşma): Bu dönem 14 yaşında başlar ve olgunluk dönemi boyunca devam eder. Bu döneme branşlaşma evresi de diyebiliriz. Branşlaşma gelişim evreleri en üst aşamasıdır, piramidin tepe noktasını oluşturur. Çocuğun ilgi duyduğu,yetenekleriyle de uyum içerisinde, isteyerek yapılan branş seçimi bundan önceki dönemde olduğu gibi bu evrede de devam edebilir. Bu seçimde bu işe ayrılacak zaman, ekonomik güç, yarışmalarda kullanılacak araç– gereçlerin sağlanabilmesi olanağı gibi birçok etken belirleyicidir.Bu dönemde nöro-muskuler sistem yönünde çocuk, tam olarak gelişir ve giderek daha karmaşık ve yeni hareketler yoğun biçimde yapılabilir.
Çocukların güreşi Nasıl olmalıdır?
Çocuğun gelişimindeki olumlu katkıları nedeniyle başlangıçta oyunsal güreş,daha sonraları kurallara yarışmalara yönelik güreş uygulamaları önemlidir.Çocukların dikkatlerini bir konuya yoğunlaştırmaları başlangıçta kısa sürelidir.Bu nedenle öğretmen yada antrenör uzun açıklamalardan kaçınmalıdır.10 yaşından sonra bu süre uzamaya başlar. Puberte döneminde beceri öğretimi zihinsel egzersizlerle ( yada zihinsel antrenman ile )desteklenmelidir. Oyun ve okul çağlarında çocuğun bir kurallı güreş müsabakasına uyum yapmasını sağlamaya çalışmaktan çok , çocuklara özel güreş kuralları uygulamak daha doğru olur.Güreş faaliyetine katılmak istemeyen çocuklar zorlanmamalıdır. Ancak uygun eğitsel koşullar, ilgi çekici ortamlar yaratılarak,çocuk güreş etkinliklerine özendirilmelidir. Okul öncesi ve birinci(erken)okul döneminde yaratıcılığa, daha sonraları giderek artan şekilde performansa prim veren bir değerlendirme yolu izlenmelidir. Çocuk 8-10 yıllık çalışma döneminden geçerek başarı dönemine ulaşma çabası gösterir. Her yaş grubunun belirli amaçları ve çalışma özellikleri vardır. Bir önceki dönemin amaçlarını tamamlamada bir sonrakine geçmek güreşçi adaylarının gelişmesine engel teşkil edebilir.
7- Spor biliminde Dünya öncülerinde güreşe başlama yaşının küçük olması:
GÜREŞE BAŞLAMA YAŞLARI ÖRNEK ÜLKE UYGULAMALARI VE TÜRKİYE’DEKİ MEVCUT DURUM:
Tablo 7: Amerika Birleşik Devletleri Güreşte 2002 Yaş grupları ve Ağırlık sınıfı
|
Grup |
Doğum Tarihi |
Maç süresi |
Sıklet sayısı |
Ağırlık sınıfı (kg) |
|
En küçük |
1994-1995 Doğumlu |
2 x 90 sn Devre arası 30 sn dinlenme |
9 |
18,16/ 20,43/ 22,7/ 24,97/ 27,24/ 29,51/ 31,78/ 34,05/ 34,5+ 6,81 kg maksimum fark (Bu yaş grubundakiler state ve kulüp seviyesinde yarışabilirler. Bölge seviyesinde yarışamazlar) |
|
Çok küçük |
1992-1993 Doğumlu |
2 x 90 sn Devre arası 30 sn dinlenme |
13 |
22,7/ 24,97/27,24/ 29,51/ 31,78/ 34,05/ 36,32/ 39,498/ 43,13/ 46,762/ 50,848/ 54,48/ + 54,48 9,08 kg maksimum fark |
|
Küçük çocuk |
1990-1991 Doğumlu |
2 x 2 dakika Devre arası 30 sn dinlenme |
15 |
27,24/ 29,51/ 31,78/ 34,05/ 36,32/ 38,59/ 40,86/ 43,13/ 45,4/ 47,67/ 49,94/ 50,848/ 54,48/ 59,02/ 63,56/ + 63,56 11,35 kg maksimum fark |
|
Okul çocuğu |
1988-1989 Doğumlu |
2 x 2 dakika Devre arası 30 sn dinlenme |
17 |
31,78/ 34,05/ 36,32/ 38,59/ 40,86/ 43,13/ 45,4/ 4 |